Patnugutan
Kasaysayan ng mga Pagbabago
Dito nakatala ang paglalathala ng mga kabanata at ang mga makabuluhang pagbabago sa salin, mula sa pinakabago. Ang pagkakaiba ng pagwawasto at rebisyon ay ipinaliliwanag sa Patakaran sa Pagwawasto.
Nagsimula ang talaang ito noong unang inilathala ang website (12 Nobyembre 2026). Ang mga pagbabagong ginawa sa salin bago iyon, habang isinasalin pa ang bawat kabanata, ay hindi nakatala rito. Ang mga petsa ay ayon sa oras na UTC.
Noli Me Tangere
Lahat ng bahagi: ginawang kurbadong panipi at kudlit (“ ” ‘ ’) ang mga tuwid na panipi, at minarkahan ang wika ng mga salita at pariralang banyaga (Kastila, Latin, Pranses…) upang wasto ang bigkas ng mga pambasang-tinig (screen reader). Walang binagong salita sa salin.
Apektado: Tala ng Tagasalin, Sa Aking Tinubuang Lupa, Kabanata I, Kabanata II, Kabanata III, Kabanata IV, Kabanata V, Kabanata VI, Kabanata VII, Kabanata VIII, Kabanata IX, Kabanata X, Kabanata XI, Kabanata XII, Kabanata XIII, Kabanata XIV, Kabanata XV, Kabanata XVI, Kabanata XVII, Kabanata XVIII, Kabanata XIX, Kabanata XX, Kabanata XXI, Kabanata XXII, Kabanata XXIII, Kabanata XXIV, Kabanata XXV, Kabanata XXVI, Kabanata XXVII, Kabanata XXVIII, Kabanata XXIX, Kabanata XXX, Kabanata XXXI, Kabanata XXXII, Kabanata XXXIII, Kabanata XXXIV, Kabanata XXXV, Kabanata XXXVI, Kabanata XXXVII, Kabanata XXXVIII, Kabanata XXXIX, Kabanata XL, Kabanata XLI, Kabanata XLII, Kabanata XLIII, Kabanata XLIV, Kabanata XLV, Kabanata XLVI, Kabanata XLVII, Kabanata XLVIII, Kabanata XLIX, Kabanata L, Kabanata LI, Kabanata LII, Kabanata LIII, Kabanata LIV, Kabanata LV, Kabanata LVI, Kabanata LVII, Kabanata LVIII, Kabanata LIX, Kabanata LX, Kabanata LXI, Kabanata LXII, Kabanata LXIII, Kabanata LXIV
Kabanata I: pinalitan ng mga artikulo sa Wikipedia ang apat na kawing na tumuturo sa isang tindahan ng larawan at sa isang site na pangkalusugan (talukab, palos, silo, disenteriya).
Apektado: Kabanata I
Inilathala: Kabanata LXIV.
Inilathala: Kabanata LXIII.
Inilathala: Tala ng Tagasalin, Sa Aking Tinubuang Lupa, Kabanata I–LXII.
El Filibusterismo
Iisang salin na ngayon ang paulit-ulit na islogan ng mga Kastila na «la integridad de la patria»: «integridad ng Inang Espanya» (dati: integridad o kabuuan ng bansa / ng Inang Bayan), at ang «la Patria» ng mga Kastila ay «Inang Espanya», upang hindi mapagkamalang ang Pilipinas ang tinutukoy (XI, XIV, XXVIII, XXXVI).
Apektado: Kabanata XI, Kabanata XIV, Kabanata XXVIII, Kabanata XXXVI
Ang «prestigio» ni Rizal ay «prestihiyo» na sa buong aklat (dati, sa ilang lugar: karangalan o dangal), gaya ng sa ibang kabanata (XI, XX, XXXIV, XXXVI).
Apektado: Kabanata XI, Kabanata XX, Kabanata XXXIV, Kabanata XXXVI
Ang «empleado» ay «kawani» na sa buong aklat (dati, sa ilang kabanata: empleyado), kasama ang mga etiketang «Isang Kawani» at «Isa pang Kawani» sa Kabanata XVI.
Apektado: Kabanata XVI, Kabanata XVII, Kabanata XVIII, Kabanata XXI, Kabanata XXIII, Kabanata XXVIII, Kabanata XXXVI, Kabanata XXXVII
Ang «joyero» na taguri kay Simoun ay «alahero» na sa buong aklat (dati, sa ilang kabanata: mag-aalahas).
Apektado: Kabanata III, Kabanata V, Kabanata VII, Kabanata XXIII, Kabanata XXVIII, Kabanata XXXIII, Kabanata XXXV, Kabanata XXXVII
Kabanata XXVIII, talata 78: ang bangkay ng dalagita ay «kalahating hubad at pinabayaan» (Kastila: abandonada); dating «pabaya».
Apektado: Kabanata XXVIII
Kabanata XXIII, talata 49: nilinaw na para kay María Clara ang agunyas (Kastila: sus agonías), hindi para kay Kapitan Tiago.
Apektado: Kabanata XXIII
Kabanata XXXIV, talata 12: «Siya, tatangkilik sa mga Pilipinong pintor? Hindi kailanman!» (Kastila: nunca); nawala ang pagtanggi sa dating salin.
Apektado: Kabanata XXXIV
Kabanata XVII, talata 23: «hindi ba matalino ang umisip nito?» para sa idyomang «no es tonto» (dati: tanga).
Apektado: Kabanata XVII
Kabanata XXVIII: «katulong» para sa «oficial» ng platero (dati: opisyal); «mapaniwalain» para sa «simple» (dati: musmos); «basta na lamang niya itong inakalang estudyante» para sa «sin más ni más»; «pagkamakatao» para sa «humanidad» (dati: pagkatao).
Apektado: Kabanata XXVIII
Maliliit na pagwawasto sa pangungusap: VII talata 53 («pinaghihinalaan na ng filibusterismo»), XIV talata 67 («walang-hangganang kapangyarihan»), XXII talata 55 (ang babae ang gumawa ng iskandalo, ayon sa Kastila).
Apektado: Kabanata VII, Kabanata XIV, Kabanata XXII
Pagkakapare-pareho ng anyo: malaking titik ang *Indio* sa buong aklat, gaya ng sa Noli; maliit na titik ang «padre» kapag tawag lamang (VI, XIII, XVI, XVII); maliliit na titik ang mga salitang Tagalog ni Rizal sa Kabanata XIII (aba, kamagong, bibingka…); karaniwang malalaking titik sa halip na small caps ang diin ni Rizal sa XXVIII talata 79.
Apektado: Kabanata I, Kabanata II, Kabanata III, Kabanata IV, Kabanata V, Kabanata VI, Kabanata VII, Kabanata XI, Kabanata XIII, Kabanata XVI, Kabanata XVII, Kabanata XIX, Kabanata XX, Kabanata XXI, Kabanata XXV, Kabanata XXVII, Kabanata XXVIII, Kabanata XXXI, Kabanata XXXII, Kabanata XXXIII, Kabanata XXXVI, Kabanata XXXVII, Kabanata XXXIX
Mga pagwawasto: nakahilig na ang mga salitang Kastilang naiwan (peninsular, soplete, filibustero, calzada, botines) at may paliwanag sa unang gamit; idinagdag ang kulang na paliwanag sa gobernadorcillo, kabesa de barangay (XI), Comisión Superior (XV) at Compañía (IV); inalis ang dobleng paliwanag (XIV); Bise Rektor, Akademya ng Wikang Kastila, gobernador sibil, Ginoong Gobernador; rin/din (V, XIX, XXVIII, XXXIX); basar (XIX); maletang bakal (XXXIX); Tácito (VII, XXVII); dobleng «ay» (XXVIII talata 63); [magpaputok] (XXXVIII); abo na ang kulay ng di-kilalang tinig sa XXII talata 99.
Apektado: Kabanata IV, Kabanata V, Kabanata XI, Kabanata XIV, Kabanata XV, Kabanata XVI, Kabanata XIX, Kabanata XXI, Kabanata XXII, Kabanata XXV, Kabanata XXVII, Kabanata XXVIII, Kabanata XXXVIII, Kabanata XXXIX
Inilathala: Kabanata XXXIX.
Inilathala: Kabanata XXXVIII.
Inilathala: Kabanata XXXVII.
Inilathala: Kabanata XXXVI.
Inilathala: Kabanata XXXV.
Inilathala: Kabanata XXXIV.
Inilathala: Kabanata XXXIII.
Inilathala: Kabanata XXXII.
Inilathala: Kabanata XXXI.
Inilathala: Kabanata XXX.
Inilathala: Kabanata XXIX.
Inilathala: Kabanata XXVIII.
Inilathala: Kabanata XXVII.
Inilathala: Kabanata XXVI.
Inilathala: Kabanata XXV.
Inilathala: Kabanata XXIV.
Inilathala: Kabanata XXIII.
Inilathala: Kabanata XXII.
Inilathala: Kabanata XXI.
Inilathala: Kabanata XX.
Inilathala: Kabanata XIX.
Lahat ng bahagi: ginawang kurbadong panipi at kudlit (“ ” ‘ ’) ang mga tuwid na panipi, at minarkahan ang wika ng mga salita at pariralang banyaga (Kastila, Latin, Pranses…) upang wasto ang bigkas ng mga pambasang-tinig (screen reader). Walang binagong salita sa salin.
Apektado: Tala ng Tagasalin, Sa Alaala, Kabanata I, Kabanata II, Kabanata III, Kabanata IV, Kabanata V, Kabanata VI, Kabanata VII, Kabanata VIII, Kabanata IX, Kabanata X, Kabanata XI, Kabanata XII, Kabanata XIII, Kabanata XIV, Kabanata XV
Inilathala: Kabanata XVIII.
Inilathala: Kabanata XVII.
Inilathala: Kabanata XVI.
Inilathala: Kabanata XV.
Inilathala: Kabanata XIV.
Inilathala: Kabanata XIII.
Inilathala: Kabanata XII.
Inilathala: Kabanata XI.
Inilathala: Kabanata X.
Inilathala: Kabanata IX.
Inilathala: Kabanata VIII.
Inilathala: Kabanata VII.
Inilathala: Kabanata VI.
Inilathala: Kabanata V.
Inilathala: Kabanata IV.
Inilathala: Kabanata III.
Epigrapo, Tala ng Tagasalin at Paghahandog: inayon ang anyo sa Noli Me Tangere; pinalitan ng karaniwang salita ang mga salitang nangangailangan ng paliwanag sa epigrapo (rebelde, paghihimagsik, Inang Espanya).
Apektado: Tala ng Tagasalin, Sa Alaala
Inilathala: Kabanata II.
Inilathala: Kabanata I.
Inilathala: Sa Alaala.
Inilathala: Tala ng Tagasalin.
Don Quijote de la Mancha
Inilathala: Kabanata VIII.
Inilathala: Kabanata VII.
Inilathala: Kabanata VI.
Inilathala: Kabanata V.
Inilathala: Kabanata IV.
Inilathala: Kabanata III.
Inilathala: Kabanata II.
Inilathala: Kabanata I.
Inilathala: Mga Tulang Panimula.
Inilathala: Paunang Salita.
Inilathala: Sa Duke ng Béjar.
Inilathala: Tala ng Tagasalin.