Kabanata III Kung saan isinasalaysay ang nakatutuwang paraan ng pagkakahirang kay Don Quijote bilang kabalyero

At kaya, pagod na sa pag-iisip na ito, pinaikli niya ang kanyang hapunang gaya ng sa tuluyan, kapos at limitado; at nang matapos iyon, tinawag niya ang may-ari ng tuluyan, at, nang magkulong silang dalawa sa kuwadra, lumuhod siya sa harapan nito at sinabi:

Don Quijote: Hindi ako babangon kailanman sa kinaroroonan ko, O magiting na kabalyero, hanggang hindi ipinagkakaloob ng inyong kagandahang-loob ang isang biyayang nais kong hilingin sa inyo, na magbubunga ng karangalan ninyo at ng kapakinabangan ng sangkatauhan.

Ang may-ari ng tuluyan, na nakita ang kanyang panauhin sa kanyang paanan at nakarinig ng gayong mga pananalita, ay litong nakatingin sa kanya, hindi alam kung ano ang gagawin o sasabihin, at pinipilit niya itong tumayo, ngunit hindi ito pumayag kailanman, hanggang sa napilitan siyang sabihing ipinagkakaloob niya ang biyayang hinihingi nito.

Don Quijote: Hindi ko inaasahan ang kulang sa dakilang kagandahang-loob ninyo, aking ginoo,—sagot ni Don Quijote;—at kaya, sinasabi ko sa inyo na ang biyayang hiniling ko sa inyo, at sa inyong pagkabukas-palad ay ipinagkaloob sa akin, ay na bukas ay hihirangin ninyo akong kabalyero, at ngayong gabi, sa kapilya ng kastilyo ninyong ito, ay magbabantay ako ng aking mga sandata; at bukas, gaya ng nasabi ko na, ay matutupad ang labis kong ninanais, upang magawa ko, gaya ng nararapat, ang maglakbay sa lahat ng apat na sulok ng daigdig na naghahanap ng mga pakikipagsapalaran, para sa kapakanan ng mga nangangailangan, gaya ng tungkulin ng kabalyeriya at ng mga kabalyerong gala, na tulad ko, na ang hangarin ay nahihilig sa ganoong mga kabayanihan.

Ang may-ari ng tuluyan, na, gaya ng nasabi na, ay medyo mapagbiro at may kutob na noon pa sa kakulangan ng bait ng kanyang panauhin, ay tuluyang naniwala nang marinig niya ang gayong mga pananalita, at, upang may mapagtawanan siya sa gabing iyon, nagpasya siyang sakyan ang kanyang kakatwang hilig; at kaya, sinabi niya rito na tama ang kanyang ninanais at hinihiling, at na ang gayong layunin ay angkop at likas sa mga kabalyerong kasimarangal niya, gaya ng ipinakikita ng kanyang marangal na tindig; at na siya rin, noong kabataan niya, ay nag-alay ng sarili sa marangal na gawaing iyon, at naglibot sa iba’t ibang panig ng daigdig na naghahanap ng kanyang mga pakikipagsapalaran, nang hindi nilalampasan ang Percheles ng Málaga, ang Islas de Riarán, ang Compás ng Sevilla, ang Azoguejo ng Segovia, ang Olivera ng Valencia, ang Rondilla ng Granada, ang Dalampasigan ng Sanlúcar, ang Potro ng Córdoba at ang Ventillas ng Toledo, at iba pang mga lugar, kung saan ay nasubok niya ang liksi ng kanyang mga paa at ang talas ng kanyang mga kamay, gumagawa ng maraming kawalang-katarungan, nanunuyo ng maraming balo, sumisira sa ilang dalaga at nanlilinlang ng ilang ulila, at, sa wakas, nakilala sa halos lahat ng hukuman at tribunal na mayroon sa buong Espanya; at na sa huli ay umuwi siya upang manirahan sa kanyang kastilyong ito, kung saan siya nabubuhay sa kanyang sariling yaman at sa yaman ng iba, tinatanggap doon ang lahat ng kabalyerong gala, anuman ang uri at kalagayan, dahil lamang sa matindi niyang pagmamahal sa kanila at upang hatian nila siya ng kanilang mga ari-arian, bilang kabayaran sa kanilang mabuting hangarin.

Sinabi rin niya rito na sa kastilyo niyang iyon ay walang anumang kapilya na mapagbabantayan ng mga sandata, sapagkat ito’y giniba upang itayong muli; ngunit na, sa oras ng pangangailangan, alam niyang maaari itong gawin kahit saan, at na sa gabing iyon ay maaari nitong bantayan ang mga sandata sa isang patyo ng kastilyo; na sa umaga, kung loloobin ng Diyos, isasagawa ang nararapat na mga seremonya, upang siya’y maging kabalyero, at kabalyerong hindi na maaaring higitan sa mundo.

Tinanong niya ito kung may dala itong salapi; sumagot si Don Quijote na wala siyang dalang kahit isang blanca [pinakamaliit na baryang tanso], sapagkat hindi niya nabasa kailanman sa mga kasaysayan ng mga kabalyerong gala na may nagdala ng mga ito. Dito sinabi ng may-ari ng tuluyan na nagkakamali siya; na, bagaman hindi isinulat sa mga kasaysayan, dahil inakala ng mga may-akda na hindi na kailangang isulat ang bagay na napakalinaw at napakahalagang dalhin gaya ng salapi at malilinis na kamiseta, hindi dapat paniwalaang hindi nila ito dinala; at kaya, ituring niyang tiyak at napatunayan na ang lahat ng kabalyerong gala, na siyang paksa ng napakaraming aklat, ay may mabigat na laman ang mga lukbutan para sa anumang maaaring mangyari sa kanila; at na nagdadala rin sila ng mga kamiseta at ng isang maliit na kahon na puno ng mga pamahid na panggamot sa mga sugat na natatamo nila, sapagkat hindi sa lahat ng pagkakataon, sa mga parang at ilang kung saan sila nagtutunggali at nasusugatan, ay may gagamot sa kanila, maliban kung may kaibigan silang pantas na engkantador na agad silang tutulungan, na dinadala sa himpapawid, sakay ng ulap, ang isang dalaga o unano na may dalang maliit na boteng tubig na ganoon ang bisa na, sa pagtikim lamang ng isang patak nito, agad-agad silang gumagaling sa kanilang mga sugat at pinsala, na parang hindi sila nasaktan kailanman. Ngunit na, habang wala pa ang gayon, itinuring ng mga kabalyerong nauna na makabubuting ang kanilang mga eskudero ay may dalang salapi at iba pang kinakailangang bagay, gaya ng mga telang pang-benda at mga pamahid na panggamot; at kapag nangyaring walang eskudero ang gayong mga kabalyero, na bihira at madalang mangyari, sila mismo ang nagdadala ng lahat ng iyon sa mga supot na napakanipis, na halos hindi mapansin, na nakasabit sa hulihan ng kabayo, na animo’y ibang bagay na higit na mahalaga; sapagkat, maliban sa ganitong pagkakataon, ang pagdadala ng supot ay hindi gaanong tinanggap sa mga kabalyerong gala; at dahil dito, pinapayuhan niya ito, at maaari pa nga niya itong utusan bilang kanyang inaanak, na malapit nang maging gayon, na mula ngayon ay huwag na itong maglakbay nang walang salapi at walang mga nabanggit na paghahanda, at makikita nito kung gaano kabuti ang kalagayan nito sa mga iyon sa oras na hindi nito inaasahan.

Nangako si Don Quijote na gagawin nang buong katapatan ang ipinapayo sa kanya; at kaya, agad na inayos kung paano niya babantayan ang mga sandata sa isang malaking bakuran na nasa tabi ng tuluyan; at, matapos tipunin ni Don Quijote ang lahat ng iyon, inilagay niya ang mga ito sa isang labangan na nasa tabi ng isang balon, at, hawak ang kanyang kalasag, kinuha ang kanyang sibat at, may marangal na tindig, nagsimulang maglakad-lakad sa harap ng labangan; at nang magsimula siyang maglakad, nagsisimula nang dumilim.

Ikinuwento ng may-ari ng tuluyan sa lahat ng nasa tuluyan ang kabaliwan ng kanyang panauhin, ang pagbabantay ng mga sandata, at ang pagkakahirang na inaasahan nito. Nagtaka sila sa ganoong kakatwang uri ng kabaliwan, at pumunta sila upang panoorin siya mula sa malayo, at nakita nilang, nang may mahinahong kilos, paminsan-minsan ay naglalakad siya; sa ibang pagkakataon, nakasandal sa kanyang sibat, ay tinititigan niya ang mga sandata nang matagal, hindi inaalis ang mga mata sa mga ito. Tuluyan nang dumilim, ngunit may liwanag ng buwan na maaaring makipagtagisan sa nagpahiram nito, kaya’t lahat ng ginagawa ng baguhang kabalyero ay nakikita ng lahat. Naisipan noon ng isa sa mga arriero [tagapagdala ng kalakal sakay ng mula] na nasa tuluyan na painumin ang kanyang hanay ng mga hayop, at kinailangang alisin ang mga sandata ni Don Quijote na nasa labangan; at nang makita siyang papalapit, sinabi nito nang malakas:

Don Quijote: O ikaw, sinuman ka, mapangahas na kabalyero, na lumalapit upang hawakan ang mga sandata ng pinakamagiting na kabalyerong gala na kailanma’y nagsukbit ng espada! Tingnan mo ang iyong ginagawa at huwag mong salingin ang mga ito, kung ayaw mong iwan ang buhay bilang kabayaran sa iyong kapangahasan.

Hindi inintindi ng arriero ang mga pananalitang ito (at mabuti pa sanang inintindi niya, sapagkat iyon ang magpagamot habang malusog pa); sa halip, hinawakan niya ang mga tali at inihagis ang mga ito sa malayo. Nang makita ito ni Don Quijote, tumingala siya sa langit, at, nang mapunta ang isip—tila—sa kanyang ginang na si Dulcinea, sinabi niya:

Don Quijote: Tulungan ninyo ako, aking ginang, sa unang pang-aaping ito na dumarating sa inyong aliping dibdib; huwag nawang mawala sa akin sa unang pagsubok na ito ang inyong pagpapala at kalinga.

At, sa pagsasabi ng ganito at iba pang gayong mga pananalita, binitiwan ang kalasag, itinaas niya ang sibat sa dalawang kamay at pinalo niya ito nang napakalakas sa ulo ng arriero, kaya’t ito’y napabagsak sa lupa, sugatang-sugatan, na kung may kasunod pa ang palong iyon, hindi na niya kakailanganin ang manggagamot. Pagkatapos nito, pinulot niya ang kanyang mga sandata at muling naglakad-lakad nang kasingkalmado ng una. Pagkaraan ng ilang sandali, nang hindi alam ang nangyari (sapagkat nahihilo pa ang arriero), dumating ang isa pa na may gayon ding layunin na painumin ang kanyang mga mula; at, nang lumapit upang alisin ang mga sandata para malinis ang labangan, nang walang sinasabing salita si Don Quijote at nang walang hinihinging tulong kaninuman, muli niyang binitiwan ang kalasag at muling itinaas ang sibat, at, nang hindi ito nababali sa pagkakapira-piraso, higit sa tatlong piraso ang ginawa niya sa ulo ng ikalawang arriero, sapagkat apat na bahagi ang pagkakabiyak niya rito. Sa ingay ay dumating ang lahat ng tao sa tuluyan, at kasama nila ang may-ari. Nang makita ito ni Don Quijote, kinuha niya ang kanyang kalasag, at, hawak ang espada, sinabi:

Don Quijote: O ginang ng kariktan, lakas at tibay ng nanghihina kong puso! Ngayon na ang oras upang ibaling mo ang mga mata ng iyong kadakilaan sa bihag mong kabalyero, na ganito kalaking pakikipagsapalaran ang hinihintay!

Dahil dito, ayon sa kanyang akala, ay nagkaroon siya ng ganoong tapang na kung salakayin siya ng lahat ng arriero sa mundo, hindi siya aatras. Ang mga kasamahan ng mga sugatan, na nakita silang ganoon, ay nagsimulang magpaulan ng mga bato kay Don Quijote mula sa malayo, na, sa abot ng kanyang makakaya, ay nagtatanggol sa sarili gamit ang kanyang kalasag, at hindi siya lumayo sa labangan upang hindi iwan ang mga sandata. Sumisigaw ang may-ari ng tuluyan na pabayaan na siya, sapagkat sinabi na niya sa kanila na baliw ito, at na sa pagiging baliw ay makakaligtas ito, kahit patayin pa silang lahat. Sumigaw din si Don Quijote, nang mas malakas, tinatawag silang mga taksil at traydor, at na ang may-ari ng kastilyo ay isang duwag at hamak na kabalyero, yamang pumapayag siyang tratuhin sa ganoong paraan ang mga kabalyerong gala; at na kung natanggap lamang niya ang orden ng kabalyeriya, ipauunawa niya rito ang kataksilan nito:

Don Quijote: Ngunit sa inyo, hamak at ubod-babang hampas-lupa, wala akong pakialam: magpukol kayo, lumapit, magsidating, at saktan ninyo ako sa abot ng inyong makakaya, at makikita ninyo ang kabayaran sa inyong kahunghangan at kapangahasan.

Sinabi niya ito nang may ganoong sigla at tapang, na naglagay ng matinding takot sa mga umaatake sa kanya; at, dahil dito at dahil sa pakiusap ng may-ari ng tuluyan, tumigil sila sa pagbato sa kanya, at hinayaan niyang umalis ang mga sugatan, at bumalik siya sa pagbabantay ng kanyang mga sandata, nang may gayon ding katahimikan at kapanatagan gaya ng dati.

Hindi nagustuhan ng may-ari ng tuluyan ang mga biro ng kanyang panauhin, at nagpasya siyang paikliin ang lahat at ibigay na rito ang malas na orden ng kabalyeriya agad-agad, bago pa may mangyaring ibang sakuna. At kaya, lumapit siya rito, at humingi siya ng paumanhin sa kabastusang ginawa rito ng mga hamak na taong iyon, nang hindi niya alam, ngunit na naparusahan na sila nang husto sa kanilang kapangahasan. Sinabi niya rito na nasabi na niyang walang kapilya sa kastilyong iyon, at para sa natitirang gagawin ay hindi rin ito kailangan; na ang buong diwa ng pagiging kabalyero ay nasa pagpalo sa batok at sa hampas sa balikat, ayon sa nalalaman niya sa mga seremonya ng orden, at na iyon ay maaaring gawin sa gitna ng isang parang, at na natupad na nito ang tungkol sa pagbabantay ng mga sandata, na sa dalawang oras lamang na pagbabantay ay sapat na, lalo na’t mahigit apat na oras na itong nagbantay. Pinaniwalaan ni Don Quijote ang lahat ng ito, at sinabing handa siyang sumunod sa kanya, at na tapusin nito sa pinakamaikling panahong magagawa; sapagkat kung muli siyang salakayin at makita niyang kabalyero na siya, hindi siya mag-iiwan ng buhay na tao sa kastilyo, maliban sa mga ipag-uutos nito, na alang-alang dito ay patatawarin niya.

Natakot at nag-alala rito ang tagapamahala ng kastilyo, kaya’t agad siyang nagdala ng isang aklat kung saan niya isinusulat ang dayami at sebadang ibinibigay niya sa mga arriero, at, may dalang kapirasong kandila na ibinigay sa kanya ng isang batang lalaki, kasama ang dalawang nabanggit nang dalaga, lumapit siya kung saan naroon si Don Quijote, na pinaluhod niya; at, nagbabasa sa kanyang aklat, na parang nagsasabi ng ilang taimtim na dasal, sa gitna ng pagbasa ay itinaas niya ang kamay at pinalo ito nang malakas sa batok, at kasunod niyon, gamit ang sarili nitong espada, ay isang magandang hampas sa balikat, palaging bumubulong sa pagitan ng mga ngipin, na parang nagdarasal. Pagkatapos nito, inutusan niya ang isa sa mga dama na isukbit ang espada, at ginawa iyon ng dama nang may malaking gaan ng kilos at ingat, sapagkat hindi maliit na pagpipigil ang kinailangan upang hindi sumabog sa tawa sa bawat bahagi ng mga seremonya; ngunit ang mga kabayanihang nakita na nila sa baguhang kabalyero ang pumipigil sa kanilang tawa. Habang isinusukbit niya ang espada, sinabi ng mabuting ginang:

Dama ng Espada: Gawin nawa po kayong napakamasuwerteng kabalyero ng Diyos at pagkalooban kayo ng suwerte sa mga laban.

Tinanong siya ni Don Quijote kung ano ang kanyang pangalan, upang malaman niya mula noon kung kanino siya may utang na loob sa natanggap na biyaya; sapagkat balak niyang bigyan siya ng bahagi ng karangalang makakamit niya sa lakas ng kanyang bisig. Sumagot siya nang may malaking kababaang-loob na ang pangalan niya ay Tolosa, at na anak siya ng isang sapatero na taga-Toledo na nakatira sa mga munting tindahan ng Sancho Bienaya, at na saanman siya naroon ay maglilingkod siya rito at ituturing itong panginoon. Sinagot siya ni Don Quijote na, alang-alang sa pag-ibig niya, gawin nito ang kabutihang maglagay ng Doña mula noon at tawaging Doña Tolosa. Ipinangako niya ito, at ang isa naman ang nagsuot ng espuwela, at halos gayon ding usapan ang nangyari sa kanila gaya ng sa may espada: tinanong niya ang pangalan nito, at sinabi nitong Molinera ang pangalan niya, at anak siya ng isang kagalang-galang na may-gilingan ng Antequera; na hiniling din ni Don Quijote na maglagay ng Doña at tawaging Doña Molinera, at nag-alok ng bagong mga paglilingkod at biyaya.

Matapos nga ang mga seremonyang ngayon lamang nakita, na isinagawa nang padali at nagmamadali, hindi na makapaghintay si Don Quijote na makasakay sa kabayo at lumabas upang maghanap ng mga pakikipagsapalaran; at, matapos agad na lagyan ng silya si Rocinante, sumakay siya rito, at, yakap ang may-ari ng tuluyan, sinabi niya rito ang mga bagay na kakaiba, nagpapasalamat sa biyaya ng pagkakahirang sa kanya bilang kabalyero, na hindi posibleng maisalaysay. Ang may-ari ng tuluyan, na nasasabik nang makita siyang nakalabas ng tuluyan, ay sumagot sa kanyang mga salita nang may retorikang hindi kulang, bagaman mas maiikli ang mga pangungusap, at, nang hindi hinihingi ang bayad sa tuluyan, hinayaan siyang umalis nang may pagpapala.