Tala ng Tagasalin

Ang saling ito ay mula sa orihinal na Kastila ni Miguel de Cervantes Saavedra (Madrid, 1605), ang unang bahagi ng Don Quijote de la Mancha; isasalin bilang hiwalay na aklat ang ikalawang bahagi (1615). Upang maging madali ang pagbasa ngayon nang hindi nawawala ang anyo ng orihinal, ginamit ang mga sumusunod na tanda.

Mga salitang nakahilig. Mga salitang banyaga na iniwan ayon sa pagkakasulat ng may-akda dahil mahalaga ang mismong salita. Sa unang paglitaw nito sa bawat kabanata, may maikling paliwanag sa panaklong na parisukat: hidalgo [maharlikang mababa ang ranggo].

Mga panaklong na parisukat [ ]. Maiikling paliwanag ng tagasalin; hindi bahagi ng tekstong isinulat ng may-akda. Dito rin inilalagay ang salin ng mga pariralang nasa ibang wika at ang paliwanag sa mga biro sa salita na hindi maisalin.

Mga pangalan ng nagsasalita. Bago ang bawat linya ng usapan ay may may-kulay na etiketa ng nagsasalita, at nasa kulay ding iyon ang kanyang mga salita. Iisa ang kulay ng bawat tauhan sa buong aklat; abo ang kulay ng mga tauhang minsan lamang magsalita. Ganito rin ang pagtatanda sa mga kaisipang hindi binigkas at sa mga tulang inaawit o binibigkas ng isang tauhan. Nananatiling itim ang salaysay at ang mga pahayag gaya ng “sabi niya.” Pantulong lamang ito sa pagbasa at hindi bahagi ng orihinal. Halimbawa:

Don Quijote: Huwag nang magsitakas kayo, ni manganib sa anumang pag-api; pagkat sa orden ng kabalyeriyang aking sinumpaan ay di ukol ni nauukol ang umapi kaninuman, lalo pa’t sa mga dalagang kay tataas, gaya ng ipinakikilala ng inyong mga anyo.

Mga kawing. Ang mga pangalan ng totoong tao, lugar at akda, pati ang mga aklat ng kabalyeriya na kinahumalingan ni Don Quijote, ay may kawing sa Wikipedia o sa mapa para sa karagdagang kaalaman.

Ang lumang pananalita ni Don Quijote. Kapag ginagaya ni Don Quijote ang makalumang wika ng mga aklat ng kabalyeriya, katatawanan ito sa orihinal. Kaya isinalin ang mga bahaging iyon sa makalumang himig ng ating mga awit at korido, gaya ng Ibong Adarna at Florante at Laura, upang marinig ng mambabasa ang pagkakaiba nito sa karaniwang pananalita ng ibang tauhan.

Baybay at pananalita. Sinusunod ang makabagong baybay ng Komisyon sa Wikang Filipino. Ang paggamit ng kayo/ninyo o ikaw/mo ay sumusunod sa paggalang na ipinakikita ng mga tauhan sa orihinal. Isinalin din ang mga tula, at pinanatili ang tugma kung kaya nang hindi lumalayo sa kahulugan.

Ang mga paunang kasulatan. Hindi na isinalin ang mga opisyal na dokumentong nasa unahan ng edisyong 1605, gaya ng takdang presyo ng aklat, patunay sa mga mali sa limbag at pahintulot ng Hari, dahil hindi ito akda ni Cervantes. Isinalin nang buo ang kanyang paghahandog, paunang salita at mga tulang panimula.